İktisadiyat’a Kısa Bir Bakış

munch.scream

İktisadiyat eli yüzü düzgün bilim (merkezde iktisat olmak üzere), felsefe ve toplum yazıları okumak isteyenler için değerli bir mecra. Bağımsız yazarların iktisadi kaygı gütmeden (yaygın ve yanlış kulla-nım bu, aslında kâr dürtüsünden söz ediyoruz, nihayetinde yazan da okuyan da bu işten haz/fayda aldığı müddetçe iktisadi kaygı vardır) sağladığı katkılarla büyüyen ve okuyucusunu doyuran, popüler-lik tuzağına düşmemeyi başaran bir atölye olarak görülebilir İktisadiyat. Biraz ileri giderek, çatısı, bordrosu, bürokrasisi olmayan bir düşünce kuruluşu (think tank) olarak görmek de mümkün.

İktisadiyat ekibi zaman içinde kâh daralarak kâh genişleyerek bugüne geldi. Bu yazıda İktisadiyat’ın geçmişine yönelik bir sayma egzersizi yapıyoruz. İktisadiyat’ın Blogspot’taki yayınından WordPress desteği ile kendi alan adı altında yayına geçtiği Kasım 2008’den 20 Mayıs 2016’ya kadar yayımladığı tüm yazılar alınıyor, biraz kes-yapıştır ile bu yazılara ait metaveriye şekil veriliyor; başlık, yazar, yayın tarihi, anahtar kelime verisi bir çalışma tablosuna giriliyor. Otomatikleştirilebilecek bir süreç ama elle yapmak da öldürmüyor. İyi bir çalma listeniz varsa elle veri işlemek gibisi yok. Kendince özgür-leştirici bir tecrübe. Sonra çalışma tablosunda bir kısım hata giderme çalışmaları yürütülüyor, so-nunda pivot tablosu ve benzeri araçlarla ilk sonuçlara ulaşılıyor.

Gözden kaçan bir şey yoksa duyuru ve tanıtım yazıları dâhil, üç yüz yazıdan söz ediyoruz. “Admin”, “Konuk Yazar” ve “İktisadiyat” dâhil olmak üzere incelenen dönemdeki yazar sayısı yirmi dört. Bunlar etkileyici rakamlardır.

Şekil 1. Zaman İçinde Yazı Sayıları

sekil_1

Yazıların dönemlere dağılımına bakıldığında (Şekil 1), 2008-2011 arasındaki üretkenliğin 2012 yılının ikinci yarısında düştüğü görülüyor. 2013’te bir silkinme gözlense de, 2014 yılı nadas yılı olarak kar-şımıza çıkıyor. Buna şaşırmamak, kızıp kınamamak gerekir. İktisadiyat’a gönül verenlerin yaşları dikkate alındığında 2012-2014 arasının hemen herkesin kariyerinde bir düğüm teşkil ettiği dikkat çekiyor. Anekdotal veri böyle diyor. Ancak bu durum tümden bir ataleti işaret etmiyor. Aksine, 2015 ile birlikte ekipteki kısmi değişiklikler bir yanda dursun, üretkenlik yeniden artıyor. Kısacası, İktisa-diyat’a karakterini veren entelektüel dürtü öyle gelip geçici bir şey, bir heves değilmiş. Meraklısı için yazıların yazarlara ve yıllara dağılımı da mevcut (Tablo 1). Bununla birlikte, bu dağılımı yorumlamak gibi bir niyetim yok. Nihayetinde, aman sen iyi yazdın, sen az deyip performans primi dağıtmak gibi bir gayemiz yok.

Tablo 1. Yazarlara ve Yıllara Göre Yazı Sayıları

sekil_2

Bu kısa ön-analizin bence ilginç kısmına gelirsek, yazıların anahtar kelimelerine bakarak İktisadi-yat’ın temel vurgu alanlarına dair bir şeyler çıkarsamak da mümkün. Fazlaca yazı ve daha fazlaca anahtar kelime söz konusu olduğu için bunu iki kestirme yoldan yapmayı tercih ediyoruz. Öncelikle, anahtar kelimelerin tekrarlanma sıklığına bakıyor, sıklığa göre azalan sıralamaya gidiyor ve rekabet literatürünün yoğunlaşma ölçülerini kullanıyoruz. Anahtar kelimeler şirketlermiş ve bunların tekrar-lanma sıklıkları pazar paylarıymış gibi yaparak CR4, CR8 ve HHI hesaplarını yapıyoruz. Kısaca CR4 en büyük dördün piyasa paylarının toplamı, CR8 en büyük sekizin piyasa paylarının toplamı ve HHI tüm anahtar kelimelerin piyasa paylarının karelerinin toplamı (CR: Concentration Ratio; HHI: Her-findahl-Hirschman Index).

2008-2016 arasındaki 300 yazıda geçen 526 anahtar kelime bazında, CR4 ve CR8 değerlerinin sırasıy-la 0.41 ve 0.61, HHI değerinin ise 0.0631 olduğu görülüyor. 2015-2016 yıllarındaki 63 yazıda geçen 105 anahtar kelime bazında ise CR4 ve CR8 sırasıyla 0.44 ve 0.65 olurken, HHI 0.0701 olarak hesap-lanıyor. Ben buradan iki tespite ulaşıyorum: (1) İktisadiyat %40-60 arası bir anahtar kelime örtüşme-si ile “iyi odaklı” bir entelektüeller topluluğu olarak karşımıza çıkıyor, (2) Bununla birlikte İktisadi-yat çeşitliliği dışlamıyor, farklı alanlarda yazılarla zenginliğini artırıyor.

Şekil 2 ve Şekil 3, sırasıyla 2008-2016 ve 2015-2016 dönemlerinin gözde anahtar kelimelerini ve bun-ların gözdelik derecelerini görselleştiriyor. Buradaki tespitlerim ise şöyle: (1) Ekip yaşlandıkça (alın-mayın) “Serbest Atış” anahtar kelimesinin kullanımı azalmış gibi görünüyor. Bir bakıma çocuklar büyüyor, büyürken ilgi alanları ve yazdıklarını kimliklendirme biçimleri değişiyor (mu?), (2) Tüm örnekleme kıyasla 2015-2016 döneminde “Türkiye Ekonomisi” ve “Uluslararası İktisat” kıymete biniyor. Genel perspektif pragmatikleşiyor (mu?), (3) Çeşitlilik en azından görsel bir değerlendirme ile pek ala korunuyor (bunun sırrı ne?)

Bir sonraki yazıda, tablo ve şekillerin altında yatan hakikatianlatmayı planlıyorum, bu defa röportaj-lar ve anket bulguları eşliğinde. İktisadiyat ailesine emekleri için bin teşekkür. Tanrı zihin açıklığı versin, olmadı kahve için.

Şekil 2. Baskın Anahtar Kelimeler (2008-2016, 300 yazıdaki 526 anahtar kelime)

sekil_3

Şekil 3. Baskın Anahtar Kelimeler (2015-2016, 63 yazıdaki 105 anahtar kelime)

sekil_4


İlk Görsel:
 http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/munch/munch.scream.jpg

Comments

comments

Bu yazıyı paylaşınTweet about this on TwitterShare on LinkedInEmail this to someoneShare on FacebookShare on Google+
KonukYazar Mustafa Eray Yücel

Yazar Hakkında KonukYazar Mustafa Eray Yücel

Eray Yücel, lisans öğrenimini Bilkent Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü’nde tamamladıktan sonra, İktisat Yüksek Lisans ve Doktora derecelerini Bilkent Üniversitesi’nde (2000, 2005) aldı. 2003-2013 arasında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nda Araştırmacı ve Ekonomist olarak görev yaptıktan sonra, Özyeğin ve Kadir Has Üniversitelerinde dersler verdi. Halen Kadir Has Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak görev yapmakta olan Yücel, uygulamalı ekonometri çalışmaları yürütmektedir