Kitap İnceleme

Teori Üzerine

wrapping_paper-equations

 

Ekonomik modeller her ne kadar genellemelere dayansalar da, birçok önemli ayrıntıyı yok saysalar da ve çoğu zaman gerçeklerden uzak gibi gözükseler de hiç kuşkusuz iktisat biliminin en önemli araçlarıdırlar. Evet, deneysel iktisat, davranışsal iktisat, post-ostistik iktisat gibi alt bilim dalları ve akımlar ana akım iktisadi ve onun modellerini sert bir şekilde eleştirmektedir. Haksız da değillerdir çoğu noktada. Ancak dikkat çekilmesi gereken bir nokta vardır ki o da bir akademisyenin, bir öğrencinin ya da akademi dışındandan bir araştırmacının fikirlerini beyan ederken veya çalışmalarını sürdürürken eleştirilerini öne sürme sebebi. Zira eleştirdiği konuyu bilmeyen bir araştırmacının veya akademisyenin yaptığı aslında eleştiri değil, okuduğu eleştirileri ve yorumları ezberlemektır. Örneğın deneysel iktisadı ele alırsak  “Zaten ana akım iktisat çoktan çürütüldü, onun varsayımları mantıksızdır” demek ve daha da kötüsü teorik çalışmaları görmezden gelerek sadece deneysel kaynaklara yönelmek bir deneysel iktisatçı için çok büyük bir kayıptır.… Yazının Devamını Oku

Kamu Malı Oyunları 2

 

Gerçek hayatta bireylerin kamu mallarına yaptığı katkı da, kamu mallarından faydalanma sıklığı da farklılıklar gösterir. Örneğin bir mahallede kurulmak istenen kamusal bir spor merkezi projesine o mahallede yaşayan insanlar tarafından yapılacak katkıyı düşünelim. Ve mahalleli bu projeye doğrudan, ancak anonim olarak katkı yapıyor olsun. Yani muhtarlığın önünde bir kutu var ve mahalleli katkılarını miktarını kimseye göstermeden bu kutuya atabilir. Bu durumda herkesin aynı katkıyı yapmasını zaten bekleyemeyiz. Ancak bireylerin yaptığı farklı katkı paylarını nasıl açıklayabiliriz. Bir başka deyişle, spor merkezi projesine kim 10TL, kim 1000TL yatıracaktır?Kamu malı oyunlarında bu araştırma büyük önem teşkil etmektedir. … Yazının Devamını Oku

Kamu Malı Oyunları 1

bundoora-park1

Chaudhuri’nin kamu malı oyunları (Public Goods Game-PGG) çalışmalarını derleyip toparlayan, çiçeği burnunda makalesini (Chaudhuri: 2010) okuduktan sonra PGG’yi İktisadiyat okurlarına birazcık tanıtmak istedim. Zira baktım ki aslında deneysel iktisat hakkında uzun süredir de pek bir şey yazmamışız (evet! Özellikle Ben ve Barış).  Önce “PGG nasıl bir oyundur? Nasıl oynanır?” diye başlayıp, biraz da detaya ineceğim.… Yazının Devamını Oku

Oktay Yenal Kitabı

357511_2

Burada birkaç defa bahsettiğimiz iktisatçı Oktay Yenal’ın Türkiye İş Bankası tarafından yayınlanan Tiz Perdeden Gümbür Gümbür adlı söyleşi kitabı çıkmış. Dünya Bankası’nda 25 yıl çalışan, ondan önce Devlet Planlama Teşkilatı, London School of Economics, Chicago ve Princeton üniversiteleri gibi yerlerde bulunan Yenal kitapta çoğunlukla üniversite öncesi döneminden ve Dünya Bankası’ndaki yıllarından bahsediyor.

Yenal zamanında İstanbul Üniversitesi’nde hocalık yapmış olmasına rağmen kitapta anlatılanlar teknik bir iktisatçının anıları. Dolayısıyla akademisyen bir iktisatçının anılarına ilişkin çok fazla şey yok. Aşağıda sadece bana ilginç gelen bazı yerlerden alıntılar yaptım.… Yazının Devamını Oku

Türkiye'de İktisat Dergileri

Önceki yazılarımın birkaçında, “Türkiye’de neden iktisat bloğu yok?”, “Türkiye’den neden aynı şehirlerdeki iktisat bölümleri bir araya gelip uluslar arası bir yüksek lisans okulu kurmazlar?” gibi sorular sorarak ülkedeki iktisat bilimiyle ilgili eksikleri yazdığımı hatırlıyorum.

Bu sefer de benzer ve ilintili bir konuya, Türkiye’deki iktisat dergilerine değinmek istiyorum.… Yazının Devamını Oku

Murat Çokgezen: Bir İktisatçı Gazete Okuyor

k1-316


Geçtiğimiz Salı günü MNG Kargo’dan gelen poşeti açtığımda Murat Çokgezen‘in son kitabı “Bir İktisatçı Gazete Okuyor” ile karşılaştım. Murat hocam incelikle bana imzalı bir kitabını göndermiş. Kitabı elime aldığımda hem yazarından imzalı bir kitap almanın hem de bu kitabın Murat hocamın kitabı olmasının sevincini yaşadım. Bu siteyi takip edenler Murat Çokgezen’le röportajımızda da kitabın sinyallerinin verildiğini hatırlayacaklardır.… Yazının Devamını Oku

Mark Skousen – İktisadî Düşünce Tarihi (Modern İktisadın İnşası): Bilgi Yanlışları ve Çarpıtmalar (2)

skouseninterview

Bu yazıda Marx’a ait bölümdeki yanlış ve çarpıtmalardan bahsedeceğim. (Yazının ilk bölümü burada.)

Öncelikle şunu ifade edelim: Bir liberalin Marx’ı eleştirmesi gayet doğaldır, Marx eleştirilemez değildir. Hatta zaman zaman Marx’ın fikirlerinin kendisi kapitalizmin nihaî analizini yapmış ve bu konuda son sözü söylemiş gibi sunulması ve böylece aşırı derecede dogmatikleştirilmesi söz konusu olduğunda, Marx’ın teorilerindeki kusurları göstermek gereklidir. Bu teorileri “düzgün şekilde” öğrenmeye heves eden öğrenciler de bunların doğrularını ve eksikliklerini birlikte öğrenmeliler.

Ancak Skousen’ın kitabında buna yönelik bir şey bulmak mümkün değil. Marx’la ilgili bölümde ilk olarak Marx’ın özel hayatı alaycı bir dille ve yer yer çarpıtılarak aktarılıyor. Böylece okuyucu daha en başta Marx’ı kişisel açıdan sorunlu bir insan olarak görmeye başlıyor. Bu kısımlar maalesef önyargı uyandıracak şekilde yazılmış. Gerçi arada bazı ufak tefek övücü sözler söyleniyor, ama yazılanların üslubundan amacın Marx’ı küçük düşürmek olduğu anlaşılıyor.… Yazının Devamını Oku

Mark Skousen – İktisadî Düşünce Tarihi (Modern İktisadın İnşası): Bilgi Yanlışları ve Çarpıtmalar (1)

totempoll010200

Ne zamandan beridir Mark Skousen’ın “İktisadî Düşünce Tarihi” (Modern İktisadın İnşası) kitabı hakkında yazmak istiyordum. Hem etrafımdan işittiklerimden hem de siteye bırakılan kimi yorumlardan anladığım kadarıyla Skousen’ın kitabı oldukça beğenilen bir kitap. 2003 yılında ilk çıktığında kitabı ben de okumuş ve beğenmiştim; fena değildi, hatta beni sıkmayan ilk iktisat tarihi kitabıydı. Ama ilgilendiğim konular hakkında zamanla daha fazla okudukça kitap hakkındaki fikrimi yavaş yavaş değiştirdim.

Kitabı ilk okumaya başladığınızda üslubu ve konuları ele alış tarzı hoşunuza gidiyor. İktisat tarihi kitaplarının ne kadar sıkıcı olduğu düşünüldüğünde, bu kitap diğerlerinin arasından hemen sıyrılıyor. Konular anlatılırken önce iktisatçıların özel yaşamlarından ve yer yer “garip” kişisel özelliklerinden bahsediliyor, sonra bu iktisatçıların teorileri basit bir dille anlatılıyor. Bölüm aralarına yerleştirilen kutucuklarda da diğer ilgi çekici konular hakkında bilgiler veriliyor.… Yazının Devamını Oku

Oyun Teorisi Dersleri

İnternetin sunduğu güzel imklânlardan biri daha: Academic Earth

Princeton’dan Harvard’a, MIT’den Yale’e kadar on üniversitenin yirmiden fazla konudaki derslerine çevrimiçi olarak ulaşmak mümkün. Ekonomi alanında ise şimdilik sadece dokuz başlık var. Ama burada bizim (ve özellikle oyun teorisiyle ilgilenen izleyicilerimiz) için sevindirici olan dokuz dersten ikisinin Game Theory başlığını taşıyor olması.

İlk ders Yale Üniversitesi’nden Benjamin Polak tarafından verilmiş. Yirmidört derslik videoları izlemek için buraya tıklayabilirsiniz.

İkinci Oyun Teorisi dersini ise UCLA’dan “Politics, Strategy, and Game Theory” başlığı ile Kathleen Bawn veriyor. Ondokuz derste toplanmış dersi izlemek için ise buraya tıklamanız yeterli.

Yeni Bir Kitap: George A. Akerlof & Robert J. Shiller, Hayvansal Güdüler, Scala Yayınevi  

Keyifli Seyirler, Keyifli Okumalar…Yazının Devamını Oku

Okuma Önerileri: Mikro İktisat ve Oyun Teorisi

Alışılmış Mikro İktisat Türkçe ders kitaplarınının dışında iki kitap var bu arada raflarda boy gösteren…

Birincisi Adres Yayınlarından çıktı. Mark Skousen’a ait. Orjinal adı “Economic Logic“. Türkçe baskısının adı ise Mikro İktisat olarak tercih edilmiş. Özellikle iktisat bölümünde okuyan öğrencileri ilgilendiren tavsiyelerin yer aldığı bölümü (s.329-339) keyifle okudum. Bu kitap, birazdan bahsedeceğim diğer kitap gibi gerçek hayattan örneklerle-sorularla süslenmiş. İşte bir tanesi:

Mutfakta masanın üstünde bir kutu kurabiye var; fakat kimse onları yemiyor. Bu sınırsız insan istekleri evrensel prensibini ihlâl eder mi?

İkinci okuma önerisi ise Palme Yayınları tarafından Türkçeleştirilmiş olan Mikro İktisat. Nobel ödüllü iktisatçı Paul Krugman ve Princeton Üniversitesi iktisatçılarından Robin Wells tarafından kaleme alınmış. Benzer şekilde gerçek hayattan ve Amerikan iktisadi yaşantısından örneklerle zenginleştirilmiş kitap, özellikle lisans düzeyinde Türkçe literatür için önemli bir katkı sağlamış gibi gözüküyor.… Yazının Devamını Oku